05 julio 2009

DESFILES GAYS Y ESPECTÁCULOS INDECOROSOS

Con motivo del desfile anual en el que gays, lesbianas y transexuales reivindican el orgullo de su condición sexual, determinados sectores sociales han mostrado su incomodidad. Sentimiento que, afirman, no se deriva de la condición del colectivo que se manifiesta o de las reivindicaciones que sostiene, sino del espectáculo en sí: se trata del impudor, la ausencia de decoro que impregna el desfile; es, en suma, la estética lo que les molesta.


La estética, afirman. El espectáculo de personas en ropa interior bailando por las calles, emplumadas, no dudando en besarse en público, disfrazadas de marineros, ataviados de cuero hasta arriba. He ahí lo que les molesta, afirman. No debemos, pues, dudar de la sinceridad de sus palabras.


Seguramente comprenden la necesidad de visibilizar a un colectivo que ha sido perseguido y proscrito durante siglos; que sólo en el último tercio del siglo XX ha comenzado a tener derechos en algunos lugares del mundo. Que sólo desde principios del siglo XXI tiene derecho a contraer matrimonio y formar una familia en contadísimos lugares, España entre ellos. Que, pese a todo, sigue soportando el peso del prejuicio, la ignorancia y el fanatismo acumulados durante tanto tiempo y por instituciones tan diversas como el Estado o la Iglesia. Que todavía sigue siendo objeto de persecución en tantos países. Que todavía soporta el estigma y el peso de la condena moral por los administradores de las religiones monoteístas, que no dudan en considerarlos pecaminosos.


En estas circunstancias, pues, estos sectores conservadores seguramente comparten y respaldan la necesidad de manifestar públicamente el orgullo de mantener una conducta tan duramente perseguida. Su oposición es, claro, una mera cuestión de estética.


¡Cuestión de estética! Vale, reconozco que a mí me parece contraproducente el histrionismo con el que se exhiben una parte de los manifestantes del día del orgullo gay. Si yo fuera homosexual, no me gustaría soportar el peso de una etiqueta así, estaría a favor de otra forma de defender mis derechos. Pensaría que de la forma actual se estaría contribuyendo a reproducir los estereotipos en los que durante tanto tiempo nos habían recluido, más que a romper con ellos. Pero nada más. El acto me parece una fiesta. Punto.


Porque si sólo es cuestión de estética, a mí hay espectáculos que me parecen mucho más repulsivos. Por ejemplo, me repugna la visión de un toro ensangrentado, torturado a dosis pequeñas hasta que es finalmente ajusticiado entre el delirio de la gente. Para quienes critican la marcha gay por su estética, sin embargo, este espectáculo es cultura. Y en tanto representación suprema de los valores patrios, es incluso elevado a la categoría de fiesta nacional. Ni más ni menos.


Otro tanto ocurre con las procesiones de Semana Santa, momento en que durante varios días los católicos toman las calles para sacar a sus iconos en procesión ataviados con capuchones que les cubren el rostro y una vestimenta que les llega hasta los pies. Si fuese por estética, y yo fuese negro, tendría sudores fríos al ver una procesión... Esto por no mencionar a esos fieles que se flagelan en la espalda hasta sangrar, o caminan descalzos o de rodillas para expiar sus penas. Esta estética no les molesta, sino que es expresión máxima de la fe de un pueblo.


En fin, si uno fuese malpensado creería que tal vez no es sólo la estética lo que les molesta, sino la pública exhibición de su inmundicia moral. “Orgullosos... ¿de qué?” se preguntaba hace poco el conservador canal Intereconomía en el spot que podrás ver a continuación. Porque no soy avieso, que si no pensaría que la cosa va más allá de lo meramente estético...




12 junio 2009

¿Para qué pensar cuando puedo copiar?: más spots electorales que se parecen sospechosamente

En anteriores entradas he comentado los “paralelismos” que determinados spots empleados por el Partido Popular tenían con relación a otros utilizados en México o Guatemala (aquí tienes otro ejemplo).


Pues bien, la historia se repite, pero a la inversa.... ¡aunque el protagonista es el mismo! (presuntamente). Resulta que el asesor habitual del PP español, el PAN mexicano o el PP guatemalteco ha rizado el rizo. Hasta ahora se limitaba a plagiar, perdón, a inspirarse en anuncios emitidos en México o Guatemala por partidos que él mismo asesora para utilizar en España con el partido que él mismo asesora. Pues bien, ahora ha plagiado, perdón, utilizado como inspiración, un spot del PSOE (partido que obviamente no asesora) para emplear en la campaña del PAN... Ay señor, qué mal andamos de imaginación... ¡¡y cuánto cobramos no obstante!!

Ahí van los vídeos... decidme si hay parecidos o soy yo, que tengo la mirada sucia...

"Vota con todas tus fuerzas": spot electoral utilizado por el PSOE en 2008



"Tengo fe en Fernando Elizondo": spot electoral utilizado por el PAN en 2009








19 marzo 2009

E LOGO COMO FOI? ALGUNHAS RAZÓNS DA DERROTA DE PSOE E BNG NAS AUTONÓMICAS DE 2009

Desde o meu punto de vista, hai varios factores que axudan a entender o mantemento do PP e o descenso de PSOE e BNG. Aquí centrareime en catro, os primeiros de tipo máis ben estrutural, o último sobre todo conxuntural.

En primeiro lugar, un certo descontento, desilusión, apatía cara o goberno. É sabido que a esquerda é moi propicia a xerar este tipo de emocións, sobre todo cando se depositan grandes esperanzas nela. Pasa algo como o que pasará con Obama: só pode xerar frustración e descontento, dado o elevadísimo grao de ilusión e esperanza que espertou (imposible cumprir as expectativas).

É algo inxusto, porque este goberno fixo bastantes cousas, e moitas ben feitas, pero non soubo comunicalas. E en política é máis importante o que a xente pensa que fas que o que fas realmente. E para dominar a percepción non chega con facer cousas, senón que hai que dicir que se fan, comunicalas, chegar á xente. Un erro de principiantes.

En segundo lugar, a inequívoca percepción de que había dous gobernos e non un. Máis concretamente, uns gobernaban na Xunta de Galicia e outros na Xunta de Galiza (primeira lección de cara ás municipais de 2011).

Isto lévanos a un terceiro factor: o tema lingüístico. En Galicia nunca houbo problemas coa lingua. En fin, minto. Houbo, hai e haberá un problema de dominio dunha (castelán) sobre a outra (galego). Un problema claro de diglosia. Porén, no tramo final da lexislatura comezouse a crear un “conflito lingüístico” que estar por ver a onde nos leva: un conflito visceral, alimentado desde determinados medios e coa axuda de novas asociacións, como Galicia Bilingüe (oxalá Galicia alcance un día ese estatus de bilingüismo, ou mesmo trilingüismo, incluíndo o inglés!) que podería acabar facendo da lingua un arma de combate, un elemento de exclusión, un factor de etnicismo. Estes experimentos nunca acaban ben e poden acabar moi mal. Esperemos que a cidadanía teña o sentidiño que moitos irresponsables responsables políticos e mediáticos non están tendo.

Ben é certo que non so na parte dereita do espectro intentouse usar a lingua politicamente. O mesmo fixo o BNG, que privilexiou a súa vertente nacionalista sobre a esquerdista: elementos simbólicos en lugar de transformación social e económica. E claro, a lingua é un elemento central en todo proxecto nacionalista. O que é peor, o BNG non intentou crear conciencia de país, senón conciencia do seu país. Intentou facer del un elemento de exclusión, separar os verdadeiros galegos dos que non o son. Só desde este punto de vista se pode entender a ridícula insistencia en empregar a “z” de Galiza: os/as galegos/as de verdade levan a z estampada na fronte, ademais de nas matrículas dos seus coches. “Por sus zetas los conoceréis”, parafraseando a Mateo 7:20. Cando fas mesmo do nome do teu país un elemento de pugna política é que algo está fallando. Entre outras cousas, alguén non te está a asesorar como debera... Ou o que é peor, cres que é o correcto.

Non sei a influencia que a “z” podería ter no conxunto do electorado. No meu caso, levoume a retirarlle o voto: non quero políticos que fagan dos elementos simbólicos armas de exclusión, senón elementos de integración. Non son máis galegos os que empregan Galiza. Alguén debería dicirlle ao BNG que retire a z... e que quite a estrela vermella. Os símbolos nacionais teñen que ser símbolos que unan a TODOS/AS. Se o BNG quere algún día ser un partido forte deberá centrarse no que preocupa a xente e deixarse de caralladas.

Unha simple aclaración: é absolutamente indiferente cal é a forma correcta desde un punto de vista filolóxico, en termos políticos isto é irrelevante por completo. Alguén se imaxina que de pronto o PP ou o PSOE cuestionaran o nome de España?

O tema da lingua non é importante pola “z” (foino no meu caso particular, pero iso é anecdótico), senón porque o PP foi capaz de transmitir que era o garante da liberdade lingüística. É unha manipulación sumamente efectiva nun tema tan irracional como este, que engancha cos sentimentos máis fondos da xente. Por suposto, aquí non era o BNG o que tiña que enfrontarse ao PP, senón o PSOE. E non quixo, non soubo ou non puido. Non esquezamos que se o PP gañou as eleccións foi porque gañou na Galicia urbana, na que fala maioritariamente castelán. E porque fixo da lingua un tema clave da campaña. É un claro aviso a navegantes, e en algo máis de dous anos chegan as eleccións municipais...

En cuarto lugar, a campaña levada a cabo polos medios (La Voz de Galicia e ABC, fundamentalmente) e o PP foi sumamente efectiva (sería deseñada conxuntamente?). Si, foi sucia, demagóxica, de taberna, baseada en mentiras ou manipulacións moitas veces. Pero resulta que nin PSOE nin BNG tiñan un “Plan B”. E cando deseñas unha campaña tes que ter todos os escenarios previstos. E aquí parece claro que non estaban. A campaña tivo éxito e provocou certa desmobilización no electorado de esquerdas e nacionalista.

Creo que estas catro causas poderían axudar a comprender en parte por que pasou o que pasou... pero por suposto, hai máis, e probablemente algunhas das aquí mencionadas non sexan moi importantes. Quen sabe?

07 marzo 2009

TAN INESPERADO COMO CONTUNDENTE O DE CÓMO EL PP SE COME AL BIPARTITO A LAS PRIMERAS DE CAMBIO. REFLEXIONES A PARTIR DE LAS ENCUESTAS

Empecemos por el principio: nadie fue capaz de prever lo que ocurrió el 1 de marzo en Galicia. Todas las encuestas daban por segura la reedición de la victoria de 2005: la duda estaba en si BNG y PSOE aumentarían o sólo lo haría uno de ellos. En particular, nuestras encuestas daban un estancamiento del BNG (se mantenía en 13) y un aumento del PSOE que oscilaba entre los 2 y los 3 escaños, que eran los que perdería el PP.


Por tanto, el juego de los analistas políticos desde la noche del 1 de mazo ha sido similar al de los analistas de Bolsa cada tarde: explicar por qué ocurrió lo que ocurrió, teniendo la absoluta certeza de que esa misma mañana no tenían ni flores de qué iba a ocurrir ni por qué iba a ocurrir: maravillosa “ciencia” esa que se limita a explicar el devenir de las cosas una vez ocurren....


En fin, que nada científicamente fundado hacía presagiar la debacle que se avecinaba. No obstante, las encuestas ofrecían ciertos datos para la reflexión, pero casi nadie reparó en ellos.


Tomemos por caso la provincia de A Coruña. Entre el 17 y el 19 de febrero realizamos una encuesta con una muestra de 842 unidades, lo que equivale a un margen de error del 3,38% (para un nivel de confianza del 95,5% y p=q=50%). La mayoría de los datos que obtuvimos eran coincidentes que los sondeos ya existentes. Lo que realmente resultaba llamativo (e inquietante de cara a estimar los resultados) era que en torno al 22% de la población que tenía pensado ir a votar se manifestaba indecisa o dubitativa. De ellos, un 23% dudaba entre votar al PSOE o al PP, y en torno a un 20% entre BNG o PSOE. Incluso sobre un 4% dudaba entre PP o BNG. Además, un tercio de quienes estaban en dudas no sabían ni siquiera entre quienes dudaban: una parte sin duda serían traspasables al voto oculto, pero otra serían seguramente indecisos totales: gente confusa, quizás cabreada, que no tenía nada claro qué decisión iba a tomar.


Estamos hablando de que en torno al 5% del electorado de A Coruña estaba en dudas entre PP y PSOE y de que casi un 8% estaban en una total indecisión. Estos enormes porcentajes podrían por sí solos producir un terremoto, en caso de no repartirse más o menos de forma similar a la de quienes tenían claro el sentido de su voto. Algo así debió haber ocurrido: esa importante franja de indecisos probablemente tomó la decisión de castigar a los partidos en el gobierno. Ese trasvase de última hora, de jornada de reflexión o incluso de mesa electoral, podría haber decidido el resultado final.


A todo ello hay que añadir, además, sobre otro 20% no quería decir a qué partido iba a votar (voto oculto), lo cual suma algo más de un 40% de voto por estimar...


En realidad, empezaron a circular rumores de que las cosas se estaban poniendo feas para el PSOE la semana de las propias elecciones o incluso un poquito antes. El nerviosismo empezaba a correr entre las filas socialistas por el impulso que se percibía estaba tomando el PP. Tanto fue así que Touriño tuvo que cambiar de planes y llamar a última hora al primo de Zumosol para que le viniera a cerrar la campaña a Santiago, cuando desde un principio había querido renunciar al desembarco de ZP. Pero ya era tarde...


Afortunadamente, creo no haber escuchado las típicas “explicaciones” burdas que hacen alusión al acarreo de votos de viejecitos, al voto cautivo rural, a la Galicia profunda y demás paridas. El PP ganó, lo hizo con el mayor nivel de participación de la historia de Galicia, con total contundencia y fundamentalmente en la Galicia joven y urbana. De hecho, en Lugo y Ourense (a falta de contabilizar el voto exterior), se repitieron los resultados de 2005. Fueron las provincias de A Coruña y Pontevedra y, fundamentalmente, las grandes ciudades y sus áreas metropolitanas, las que propiciaron el vuelco electoral. En ellas el PP, sencillamente, arrasó.


¿Cuáles han sido las causas de este inesperado giro? Dejemos esto para un próximo post.